Veelgestelde vragen

Wat is er precies aan de hand?

Netbeheerder Enexis heeft voor het onderstation in Uden de status ‘code rood’ afgegeven.
Dit betekent dat de maximale capaciteit van het elektriciteitsnet is bereikt en dat er vanaf 1 juli 2026 geen nieuwe aansluitingen of verzwaringen mogelijk zijn.

Wat is een onderstation en waarom is dit belangrijk?

Een onderstation verdeelt elektriciteit van het landelijke hoogspanningsnet naar huishoudens en bedrijven in de regio. Als een onderstation ‘vol’ is, kan er simpelweg geen extra elektriciteit meer worden getransporteerd naar nieuwe of zwaardere aansluitingen.

Wat betekent ‘code rood’?

Bij code rood:

• is alle beschikbare transportcapaciteit benut
• geldt een aansluitstop
• wordt gewerkt met wachtrijen
• kunnen aanvragen alleen nog in behandeling worden genomen als er weer ruimte ontstaat op het electriciteitsnet.

Voor welk gebied geldt dit?

De maatregel geldt voor alle gebieden die gevoed worden door het onderstation in Uden, waaronder grote delen van de gemeente Maashorst.

Voor wie geldt de aansluitstop?

De aansluitstop geldt voor:

• grootverbruikers (bedrijven, instellingen);
• woningbouwprojecten;
• kleinverbruikers (huishoudens) bij nieuwe of zwaardere aansluitingen.

Dit komt mede door het prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt.

Wat betekent dit concreet voor inwoners?

Jouw huidige aansluiting blijft werken. Je kunt wel te maken krijgen met wachttijd bij:

• nieuwbouwwoning;
• zwaardere aansluiting (bijv. 1-fase → 3-fase);
• verduurzamingsplannen, die kunnen vertraging oplopen;
• teruglevering (bijv. met zonnepanelen) kan in de toekomst beperkter worden

Wat betekent dit voor nieuwbouw en woningbouwprojecten?

• Projecten kunnen vertraging oplopen of gefaseerd worden aangesloten;
• Ontwikkelaars moeten eerder afstemmen met Enexis;
• Energievoorziening wordt een kritische randvoorwaarde in gebiedsontwikkeling.

Wat betekent dit voor ondernemers?

• Nieuwe vestiging of uitbreiding is niet vanzelfsprekend;
• Wachttijden voor aansluiting kunnen oplopen;
• Bedrijven moeten rekening houden met:
  • beperkte capaciteit;
  • flexibel energiegebruik ;
  • mogelijk extra investeringen.

Waarom is het elektriciteitsnet vol?

De belangrijkste oorzaken voor het volle stroomnet zijn:

• elektrificatie van vervoer en verwarming;
• economische groei en bedrijvigheid;
• gelijktijdig gebruik van energie, de zogeheten piekbelasting;
• toename duurzame opwek.

Het net is hier oorspronkelijk niet op ontworpen.

Waarom worden nu ook kleinverbruikers geraakt?

Door het nieuwe prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt:

• wordt schaarse capaciteit verdeeld op basis van prioriteit;
• vallen ook kleine aansluitingen binnen het systeem van schaarste;
• kunnen ook huishoudens te maken krijgen met wachttijden.

Zijn er uitzonderingen mogelijk?

Ja. Voorrang kan worden gegeven aan:

• ziekenhuizen
• hulpdiensten
• maatschappelijke voorzieningen
• projecten met groot maatschappelijk belang

Dit wordt beoordeeld volgens regels van de Autoriteit Consument & Markt, als er weer ruimte is op het netwerk.

Hoe lang duurt deze situatie?

De uitbreiding van het elektriciteitsnet duurt vaak meerdere jaren vanwege:

• vergunningprocedures
• ruimtelijke inpassing
• schaarste aan personeel en materialen

Enexis werkt aan oplossingen, maar een snelle oplossing is niet mogelijk.

Wat doet de gemeente Maashorst?

De gemeente Maashorst:

• overlegt intensief met Enexis;
• brengt de gevolgen van de aansluitstop op woningbouw en economie in beeld;
• onderzoekt en stimuleert:
  • energiehubs;
  • lokaal delen van energie;
  • slimme gebiedsontwikkeling;
• informeert inwoners en ondernemers.

Wat kunnen inwoners zelf doen?

• Energiegebruik spreiden; vermijd stroomverbruik op de piekuren tussen 16.00 en 21.00 uur
• Apparaten slim aansturen , bijvoorbeeld via timers;
• Elektrische auto laden buiten piekuren;
• Apparaten niet tegelijk gelijktijdig gebruik

Wat kunnen bedrijven doen?

• Flexibel energieverbruik organiseren;
• Pieken verminderen (peak shaving);
• Samenwerken op bedrijventerreinen;
• Investeren in:
  • batterijen
  • energiemanagementsystemen
  • eigen opwek en opslag

Wat zijn energiehubs?

Energiehubs zijn lokale samenwerkingen waarbij bedrijven of gebouwen:

• energie onderling uitwisselen;
• gezamenlijk gebruik maken van capaciteit;
• pieken verminderen.

Dit kan helpen om binnen de bestaande netcapaciteit toch te groeien.

Wat is congestiemanagement?

Dit is een systeem waarbij:

• gebruikers worden beloond om minder stroom te gebruiken op piekmomenten;
• netcapaciteit slimmer wordt benut.

Enexis past dit steeds vaker toe.

Wat betekent dit voor de energietransitie?

De situatie laat zien dat:

• de energietransitie sneller gaat dan de netuitbreiding;
• infrastructuur een beperkende factor is;
• nieuwe oplossingen nodig zijn naast alleen uitbreiding.

Waar kan ik terecht met vragen?

Met vragen over aansluitingen en capaciteit kun je terecht bij Enexis
Met vragen over de lokale gevolgen van code rood en projecten kun je terecht bij gemeente Maashorst via info@gemeentemaashorst.nl of telefoonnummer 0413 – 2819 11 (Deze link gaat naar een andere website).

Waar kan ik ontwikkelingen volgen?

• Website van Enexis
• Gemeentelijke kanalen van Maashorst
• Nieuwsberichten over netcapaciteit en energietransitie