Natuurbrandbeheersplan natuurgebied De Maashorst

In natuurgebieden zoals De Maashorst is het niet de vraag of er een natuurbrand ontstaat, maar als die zich voordoet hoe we die kunnen stoppen voordat het onbeheersbaar wordt. Daarom maakten de gemeenten Bernheze, Maashorst en Oss, het waterschap Aa en Maas, Staatsbosbeheer en de veiligheidsregio Brabant-Noord samen een natuurbrandbeheersplan voor natuurgebied De Maashorst. 25 februari hebben alle partners er hun handtekening onder gezet.

Natuurbranden zijn ook in Nederland realiteit geworden. Mede door De Peelbrand in 2020, waar 700 hectare natuur afbrandde. Net zoveel als een vijfde van De Maashorst. De Commissaris van de Koning gaf de opdracht om samen de schouders te zetten onder het voorkomen van onbeheersbare branden. Dat deden de zes partners door vanuit de gebiedscommissie natuurbrandbeheersing het natuurbrandbeheersplan te maken, inclusief een dynamisch uitvoeringsplan.

Hans van der Pas, Burgemeester van Maashorst: “Het overleggen, afstemmen en uitwerken leverde ons een gedeeld leerproces op. Wat op zichzelf al van grote waarde is. We delen de niet te accepteren risico’s, uitgangspunten en een strategie. Ook onze eigen bewustwording is vergroot. Belangrijk voor het uitdragen naar buiten.”

Mark de Man, Burgemeester van Bernheze: ‘‘Van dit traject hebben we bij de verdere uitvoering voordeel. De integrale samenwerking tussen natuur, veiligheid en de verschillende gebiedspartners is van groot belang in het voorkomen van een onbeheersbare natuurbrand en de les die uit de Peelbrand is geleerd.''

De zes partners maakten en ondertekenden een duidelijk plan. Daar is al veel voorbereiding in gestoken en vanaf nu werken de partners ook weer samen aan de uitvoering door te leren, evalueren en bij te stellen. Het is vandaag dus een begin.

Wat kan er misgaan in natuurgebied De Maashorst. Een brandje, ongeacht de oorzaak, kan zomaar onbeheersbaar worden. Dat heeft De Peel brand bewezen en dat risico is vergroot door onder andere langere en meer periodes van droogte en hitte. Het goede nieuws is dat we niet bij nul beginnen en er al eerder zinvolle maatregelen zijn genomen. De ingezette lijn van procesnatuur maakt al een groot verschil. Bijvoorbeeld doordat er meer loofbos is en er grazers aan het werk zijn en gras mals houden.

Dit plan maken en het plan zelf zorgt voor regie en meer bewustwording en afstemming. Een belangrijk aspect is beheren van natuurlijke stoplijnen rond een gebied (compartiment) die ervoor kunnen zorgen dat een brand niet kan uitbreiden naar een ander gebied. Het plan geeft richting aan het verbeteren van die natuurlijke stoplijnen.

Ook het vinden van manieren om de beschikbaarheid van bluswater te verbeteren is onderdeel van het plan. Ernest de Groot, Lid Dagelijks Bestuur Waterschap Aa en Maas is blij met het plan: “het waterschap levert met de extra waterconservering en verdrogingsbestrijding van natte natuur op de Maashorst een belangrijke structurele bijdrage aan het beperken van de kans op natuurbranden.”

En naast alle beheers-ingrepen is bewustwording van inwoners, ondernemers en bezoekers belangrijk. Daarom komt er een apart communicatieplan. Ondertussen gebruiken we al natuurlijke momenten voor het uitdragen van de boodschap.

Foto van de ondertekening, ondertekenaars zijn van links naar rechts: Mark de Man (Bernheze), Freek Rebel (Staatsbosbeheer), Hans van der Pas (Maashorst) Paul de Vet (Veiligheidsregio Brabant-Noord), Dolf Warris (gemeente Oss)