Onderzoek naar besluitvorming asielopvang in Van der Valk Hotel afgerond

Bureau Berenschot onderzocht het besluitvormingsproces dat voorafging aan de noodopvang in het Van der Valk Hotel in Uden. Het bureau doet op basis van een analyse verschillende aanbevelingen. De meeste daarvan worden inmiddels toegepast.

Burgemeester Hans van der Pas: “De evaluatie laat zien op welke punten het besluitvormingsproces kan worden verbeterd. Dat is fijn en het bevestigt ook dat we het geleerde nu al op een goede manier toepassen. Bijvoorbeeld als je kijkt naar de voorbereiding van een of meer nieuwe locaties voor als de noodopvang in het hotel volgend jaar stopt. Zo zijn de raad en inwoners daar al vanaf het begin bij betrokken.”

Aanpak onderzoek

Bureau Berenschot analyseerde welke lessen de gemeente kan trekken, met een specifieke focus op de verdeling van rollen, taken en bevoegdheden tussen de burgemeester, het college en de gemeenteraad. Het doel van de evaluatie was om te kijken of er verbeteringen mogelijk zijn bij toekomstige besluitvormingsprocessen door de gemeente rond de opvang van asielzoekers en vluchtelingen.

Voor de evaluatie heeft Berenschot dossieronderzoek gedaan en betrokkenen geïnterviewd. Zo sprak het bureau met het college, de toenmalige (plaatsvervangende) burgemeester, vertegenwoordigers van negen raadsfracties, het COA, de gemeentesecretaris en verschillende ambtenaren die bij het proces betrokken waren.

Conclusies

Berenschot concludeert onder meer dat het besluitvormingsproces destijds werd gekenmerkt door een crisismatige aanpak, in dit geval vanwege de urgentie van de asielcrisis. Zo’n aanpak heeft voordelen (snelle actie en duidelijke besluitvorming door het college) en is rechtmatig, maar heeft ook nadelige gevolgen voor zorgvuldigheid en bijvoorbeeld vertrouwen. Ook koos de gemeente voor een relatief smalle participatie-insteek en een gedoogbeslissing, waardoor inwoners zich buitengesloten voelden. Berenschot adviseert de gemeente om zeer terughoudend te zijn met een crisisaanpak en zo snel mogelijk af te schalen als zo’n crisisaanpak bij aanvang toch noodzakelijk is. Ook adviseert het bureau om vroegtijdig met de gemeenteraad in gesprek te gaan over gewenste uitgangspunten.

Bij de voorbereiding van een of meer nieuwe opvanglocaties voor asielzoekers past de gemeente deze aanbevelingen al toe. Zo zijn samen met de raad uitgangspunten opgesteld waaraan de nieuwe opvang moet voldoen. Ook zijn er dialoogsessies georganiseerd met inwoners over die voorwaarden en inwoners konden online hun mening geven. Verder zijn toekomstige informatiebijeenkomsten over nieuwe opvanglocaties toegankelijk voor iedereen die wil deelnemen.

Het evaluatierapport van Berenschot (PDF, 886.0 kB) wordt nu aangeboden aan de gemeenteraad.