Erfgoed en monumenten in de gemeente Maashorst
We kennen in de gemeente rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden. Samen noemen we dit erfgoed. Rijksmonumenten zijn aangewezen door het rijk. Gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden zijn door de gemeente aangewezen vanwege belangrijke cultuurhistorische waarden.
Ben je de eigenaar van een monument of beeldbepalend pand?
Dan heb je een bijzonder stukje erfgoed in bezit! Weet je niet of je pand is aangewezen? Kijk dan eens op onze erfgoedkaart: Erfgoed gemeente Maashorst (Deze link gaat naar een andere website). Op deze kaart staan alle rijks- en gemeentelijke monumenten. De beeldbepalende panden zijn hier nog niet op verwerkt.
Op de erfgoedkaart is ook een kaart van de cultuurhistorische inventarisatie uit 2024 te vinden. Deze inventarisatie was een onderzoek naar de cultuurhistorische waarden in de gemeente. Dit leverde punten, lijnen, vlakken en gebieden op, die op de erfgoedkaart zijn verwerkt. De punten op de kaart staan voor panden waar mogelijk waarden aanwezig zijn. Als een pand op deze kaart staat, betekent dit niet meteen dat het pand ook echt beschermd is.
Regels voor monumenten en beeldbepalende panden
Als eigenaar van een monument of beeldbepalend pand heb je te maken met strengere regels. Dit komt omdat we ons erfgoed goed willen bewaren voor de toekomst. Je mag bijvoorbeeld niet zomaar de buitenkant van een monument veranderen of ander bouwmateriaal gebruiken. Voor de meeste activiteiten op of aan monumenten heb je daarom een vergunning nodig. Bijvoorbeeld bij groot onderhoud, of als je wilt verbouwen.
De regels voor rijksmonumenten zijn opgenomen in de Erfgoedwet en in de Omgevingswet. Meer informatie over rijksmonumenten, regels, en bijvoorbeeld subsidiemogelijkheden is te vinden op de website van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (Deze link gaat naar een andere website). De regels die wij als gemeente hebben voor erfgoed, lees je in de Verordening Fysieke Leefomgeving (Deze link gaat naar een andere website).
Aanwijzing erfgoed
Hoe Maashorst als gemeente precies bepaalt of een pand een monument of beeldbepalend pand is (aanwijzing), staat in de Beleidsregel Aanwijzing cultureel erfgoed (Deze link gaat naar een andere website).
Alle panden die op dit moment zijn aangewezen als:
- cultuurhistorisch waardevol/beeldbepalend pand in de welstandnota of;
- met een aanduiding karakteristiek/cultuurhistorisch waardevol in het oude bestemmingsplan
worden gezien als beeldbepalend pand. De komende jaren worden alle aangewezen panden opnieuw onderzocht en/of opnieuw aangewezen. Eigenaren krijgen hier op tijd een bericht over wanneer zij aan de beurt zijn.
Monumentenschildje
We zijn als gemeente trots op onze monumenten en willen ze duidelijk zichtbaar maken in het straatbeeld. Daarom bieden we eigenaren van monumenten monumentenschildjes aan. Voor de rijksmonumenten sluiten we aan bij de schildjes die landelijk worden gebruikt:
En voor onze gemeentelijke monumenten hebben we Maashorst schildjes laten maken:
Wil je een schildje voor je monument aanvragen? Stuur dan een bericht naar erfgoed@gemeentemaashorst.nl. Vermeld daarbij ook om welk monument het gaat. En waar we het schildje naartoe moeten sturen.
Beeldbepalende panden worden nog onderzocht, dus deze krijgen een schildje bij de aanwijzing.
Monumentenwacht
Als gemeente bieden we eigenaren van gemeentelijke monumenten een gratis abonnement op de Monumentwacht Noord-Brabant aan. De Monumentwacht voert periodiek bouwkundige inspecties uit en adviseert over onderhoud. Je kunt je hiervoor aanmelden via de website van de Monumentenwacht (Deze link gaat naar een andere website). De Monumentenwacht neemt dan contact op met de gemeente en de betaling verzorgen wij.
Subsidies voor gemeentelijke monumenten
Je kunt ook een subsidie aanvragen voor je gemeentelijke monument. De gemeente betaalt dan voor een deel mee aan de kosten voor instandhouding van (het behouden van) het monument. Hier zijn wel voorwaarden aan verbonden. Meer informatie is te vinden in de Subsidieregeling gemeentelijke monumenten gemeente Maashorst 2023. (Deze link gaat naar een andere website)
Commissie ruimtelijke kwaliteit en erfgoed
De adviescommissie voor ruimtelijke kwaliteit en erfgoed bestond eerst uit de welstandscommissie en de monumentencommissie en de monumentencommissie. Deze onafhankelijke commissie geeft advies als het gaat over onder andere rijks- en gemeentelijke monumenten. Ze adviseren ook over de aanwijzing van nieuwe gemeentelijke monumenten of beeldbepalende panden. Ook kan de commissie je helpen met de plannen voor je monument. Je kunt een afspraak bij de commissie maken door een conceptverzoek in te dienen via het Omgevingsloket (Deze link gaat naar een andere website). In het document hieronder wordt stap voor stap uitgelegd hoe je dit conceptverzoek of aanvraag indient:
Woning- en perceelsplitsing in landelijk gebied
In het landelijk gebied is het splitsen van een woning of perceel meestal alleen mogelijk als er sprake is van behoud van cultureel erfgoed. Dit betekent dat het gaat om panden die zijn aangewezen als monument of beeldbepalend. Meer informatie over woning- en perceelsplitsing is te vinden op de pagina Woning- en perceelsplitsing.
Andere bronnen
Meer informatie over monumenten vind je op Monumenten.nl (Deze link gaat naar een andere website). Ben je op zoek naar begeleiding en/of financiering voor restauratie, verduurzaming of herbestemming van je monument, kijk dan eens op de website van het Restauratiefonds (Deze link gaat naar een andere website).
Wil je meer weten over verduurzaming van je monument? Kijk dan eens in de folder 'Verduurzaming van erfgoed' (PDF, 674.3 kB). Ook op de website van de Rijksdienst (Deze link gaat naar een andere website) is veel informatie te vinden. Of kijk in de gratis gids van monumenten.nl. (Deze link gaat naar een andere website)
Vragen?
Wil je weten of je een vergunning nodig hebt voor bijvoorbeeld het verbouwen of aanpassen van jouw monument of beeldbepalend pand? Neem dan contact op met de Frontoffice via telefoonnummer 0413 - 28 16 30 of frontofficevth@gemeentemaashorst.nl.
Of heb je vragen over monumenten of erfgoed in het algemeen? Dan kun je contact opnemen met beleidsadviseur Monumenten en Erfgoed, via 0413 - 28 19 11 of stuur een e-mail naar erfgoed@gemeentemaashorst.nl.